Ý nghĩa của AECC và khả năng ký Hiệp định RCEP tại Hà Nội

Các nước ASEAN rất trông đợi việc kết thúc hoàn toàn đàm phán và ký kết Hiệp định RCEP tại Hà Nội.

Trước Hội nghị Cấp cao ASEAN 37 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Lễ ký Bản ghi nhớ về việc Thực hiện các Biện pháp Phi thuế quan đối với hàng hoá thiết yếu ASEAN đã diễn ra ngày 10/11. Ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Thương mại chính sách đa biên trả lời phỏng vấn bên lề Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AECC).

- Ông có thể cho biết ý nghĩa của việc ký kết bản ghi nhớ?

Một trong những vấn đề mà ASEAN cần xử lý là những hàng rào phi thuế. Những hàng rào này có thể ảnh hưởng lớn hơn rất nhiều trong bối cảnh dịch bệnh gây ra khó khăn cho doanh nghiệp... Chúng ta đã ra một kế hoạch được các nước ASEAN ủng hộ và các nước đã ra một kế hoạch hành động Hà Nội để thực thi ý tưởng đó, về cơ bản duy trì chuỗi cung ứng.

Sau khi chương trình hành động ra đời thì cộng đồng doanh nghiệp ASEAN có thư gửi cho chúng ta, đề nghị xử lý cụ thể những vấn đề liên quan đến dịch bệnh, đặc biệt là tạo ra những cơ chế không chỉ có trong năm nay mà còn cho những năm sau nếu như có những vấn đề phát sinh, để cơ chế đó có thể xử lý một cách linh hoạt.

Ông Lương Hoàng Thái trả lời báo chí. Ảnh: Ngọc Anh/VTC News

Chính vì vậy, ASEAN hôm nay đã kí thông qua một Biên bản ghi nhớ kèm theo đó là danh mục các loại mặt hàng thiết yếu mà ASEAN cho rằng có liên quan đến xử lý dịch bệnh. Nếu vấn đề phát sinh trong biện pháp phi thuế mà các nước áp dụng, ảnh hưởng đến các mặt hàng của các nước khác trong danh sách này thì sẽ có biện pháp xử lý tất cả những vướng mắc đó.

Như vậy việc chúng ta đưa ra và thực hiện được ký kết ngày hôm nay không những giải quyết được những vấn đề ngắn hạn mà còn đặt ra khuôn khổ rất mới để ASEAN sau này có thể đẩy mạnh và áp dụng với quy mô rộng hơn, xử lý cụ thể những vướng mắc mà doanh nghiệp gặp phải, đặc biệt khi dịch bệnh gây ra khó khăn.

- Ông có thể cho biết cụ thể một số mặt hàng trong danh mục là gì?

Các bộ trưởng đã thống nhất, do thời gian ngắn nên trước mắt tập trung vào những mặt hàng thiết yếu nhất và danh mục bao gồm trên 150 dòng thuế (sản phẩm). Tuy nhiên các bộ trưởng thống nhất danh mục không hạn chế ở đây, mà trong vài tuần tới đây thôi thì các cấp chuyên môn sẽ ngồi lại với nhau để tiếp tục mở rộng danh mục này thêm nữa, thêm những mặt hàng có thể chưa đến mức thiết yếu nhưng có tầm quan trọng với các nước.

Với danh mục ban đầu trên 150 dòng thuế như vậy, bao gồm dược phẩm, trang thiết bị y tế, tới đây ASEAN sẽ tập trung vào một số mặt hàng lương thực, thực phẩm có ý nghĩa rất quan trọng với các nước ASEAN trong quá trình chống chọi với dịch bệnh.

- Xin ông cho biết kết quả của Hội nghị cộng đồng kinh tế ASEAN tác động như thế nào đến Hội nghị cấp cao sắp tới?

Hội nghị cộng đồng lần này diễn ra ngay trước thềm hội nghị cấp cao. Mục tiêu của nó là thông qua các văn kiện để trình lên được cấp cao, trong đó có một số nội dung quan trọng, nhất là một trong những sáng kiến của chúng ta, đánh giá giữa kỳ cộng đồng ASEAN trong quá trình thực hiện, xem cần phải có những lộ trình gì để hướng đến mục tiêu, hoàn thành mục tiêu xây dựng cộng đồng kinh tế ASEAN năm 2025. Đây là định hướng mang tính dài hạn...

Các bộ trưởng cũng đã nghiên cứu báo cáo được thực thi với sự đóng góp của tất cả các nước ASEAN, đưa ra được 12 khuyến nghị làm thế nào để cộng đồng kinh tế này phát triển một cách linh hoạt và thực hiện tốt nhất những mong muốn của người dân.

Các bộ trưởng cũng đã thống nhất báo cáo những kết quả đó để các lãnh đạo ASEAN cùng xem xét và suy nghĩ những định hướng mới cho sự phát triển khu vực.

Nội dung thứ hai là rà soát lại những nội dung ưu tiên Việt Nam đưa ra từ đầu năm. Trong trụ cột kinh tế thì chúng ta đưa ra 13 ưu tiên và các bộ trưởng rất chào đón kết quả đạt được vì tuy dịch bệnh diễn ra vẫn đạt được những kết quả.

Dự kiến trong tuần lễ cấp cao này phần lớn các sáng kiến Việt Nam đưa ra sẽ được hoàn thành, số các sáng kiến khác cũng sẽ được hoàn thành trong năm nay.

Đặc biệt có những kết quả mà các nước ASEAN đều rất trông đợi như ký kết hiệp định RCEP, các bộ trưởng cũng đã thống nhất có báo cáo liên quan lên các nhà lãnh đạo, rồi các sáng kiến khác của Việt Nam liên quan đến rào cản chưa qua thuế, thương mại điện tử, v.v… cũng được các nước chào đón...

Hội nghị lần này thảo luận một số thách thức mang tính dài hạn với ASEAN đặc biệt là một số thay đổi của cuộc cách mạng 4.0 đối với cả khối… Chính vì vậy, hội nghị đề ra định hướng hợp tác để trong thời gian tới có khuôn khổ pháp lý, cũng như sáng kiến cụ thể thúc đẩy các nền kinh tế chuyển đổi cho phù hợp.

Hội nghị Cộng đồng kinh tế ASEAN. Ảnh: Ngọc Anh/VTC News

- Ông đánh giá thế nào về khả năng chúng ta có thể ký kết RCEP?

Ngay từ đầu năm chúng ta đã đặt ra mục tiêu là hoàn thành toàn bộ quá trình đàm phán và ký kết hiệp định. Sau nhiều hội nghị bộ trưởng, đến hội nghị hôm nay thì các bộ trưởng ASEAN đều rất tin tưởng là trong năm Chủ tịch của Việt Nam, với mục tiêu mà chúng ta đã đề ra, tất cả các nước ASEAN ủng hộ thì mục tiêu có thể được thực hiện.

- Ông có thể nêu vài nội dung kế hoạch phục hồi tổng thể sau đại dịch?

Một trong những vấn đề mà ASEAN cần là phản ứng nhanh, đối phó nhanh, kịp thời với những thách thức do dịch bệnh. Nhưng chúng ta phải tính đến một giai đoạn tiếp theo là sau khi phản ứng tốt với những thách thức đó thì ASEAN phải phục hồi kinh tế một cách mạnh mẽ nhất. Chúng ta có thể vươn lên từ những khó khăn trong thời gian vừa qua, và chúng ta đã cùng với các nước thống nhất ra một chương trình tổng thể....

Một trong những điều chúng ta đã đạt được là ký kết Biên bản ghi nhớ về xử lý các biện pháp phi thuế quan đối với hàng hoá thiết yếu, ngoài ra còn những nội dung khác làm sao để nền kinh tế chuyển đổi phù hợp với cách mạng công nghiệp 4.0…v.v

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Phương Anh, Ngọc Anh