Thế giới văn hoá rực rỡ sắc màu nơi Lào Cai

Trên bản đồ du lịch các tỉnh phía Tây Bắc Tổ quốc, Lào Cai là một điểm đến không thể thiếu đối với du khách trong và ngoài nước. Đây là nơi giao thoa và kết tinh của những bản sắc văn hoá, phong tục tập quán và các lễ hội rất riêng của mỗi dân tộc. Bài viết này sẽ đưa các độc giả đến với thế giới văn hoá rực rỡ sắc màu nơi Lào Cai.

Thế giới văn hóa rực rỡ sắc màu nơi Lào Cai

 1. Kho tàng lễ hội phong phú

Gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của các dân tộc cư trú trên địa bàn Lào Cai là hàng trăm lễ hội phong phú, đặc sắc. Nơi vùng cao biên giới này sẽ khiến bất cứ ai đặt chân đến đây phải choáng ngợp không chỉ bởi vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ đến đắm say lòng người mà còn bởi vô vàn lễ hội gắn liền với các tín ngưỡng bản địa. Nào là tín ngưỡng thờ thần mặt trời, thần nước; nào là tín ngưỡng phồn thực, bảo vệ rừng được thể hiện rõ nét qua lễ cúng rừng của người Tày, Nùng huyện Bắc Hà; Tết cơm mới của người Xá Phó; lễ hội Say sán của người Mông…. Không chỉ vậy, các lễ hội còn mang ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử chống ngoại xâm, đề cao bản sắc văn hoá dân tộc như Tết mừng chiến thắng của người Nùng Dín huyện Bắc Hà, Mường Khương...


Độc đáo lễ cúng rừng của đồng bào dân tộc Tày tại Lào Cai

Quy mô các lễ hội cũng rất đa dạng, có hội được tổ chức với quy mô của cộng đồng làng, bản; có hội với quy mô vùng (hội Gầu Tào ở Pha Long - Mường Khương; hội Roóng Poọc người Giáy ở Tả Van - Sa Pa...) vá không thể bỏ qua những hội lớn với quy mô toàn tỉnh (hội xuân Đền thờ ông Hoàng Bảy ở Bảo Hà - Bảo Yên; Lễ Hội Đền Thượng thành phố Lào Cai...). Lễ hội ở Lào Cai trải dài cả 4 mùa xuân, hạ, thu, đông. Đặc biệt nhất chính là mùa hè, thời điểm được mệnh danh là mùa của lễ hội ở các làng bản vùng cao Lào Cai .

Về Lào Cai xem lễ hội Gầu Tào của người Mông

Tham gia lễ hội, du khách còn có cơ hội thưởng thức các làn điệu dân ca, những bài hát giao duyên của nam thanh nữ tú hay những điệu múa uyển chuyển, say đắm lòng người… Người Tày có lối hát giao duyên khá phổ biến với các làn điệu lượn, phong lưu. Người Dao dùng khèn lá, đàn môi để trao đổi tâm tình. Người Giáy thường hát giao duyên và hát giao lưu trong các bữa tiệc…

Ngọt ngào điệu hát giao duyên  của người Tày

Bắt nguồn từ cuộc sống, những điệu múa dân gian Lào Cai đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu. Những điệu múa dân gian Lào Cai vừa chứa đựng tâm hồn, tình cảm, cốt cách của mỗi dân tộc lại vừa thể hiện tính nghệ thuật cao qua từng bước đi, điệu nhảy. Nổi bật là điệu múa khèn - “sản phẩm” đặc trưng của người Mông ở Sa Pa. Múa khèn biểu hiện tính cách người con trai mạnh mẽ, dũng cảm, nhanh nhẹn, khéo léo, tài hoa với nhiều yếu tố nghệ thuật và kỹ thuật cao. Hay đó là điệu xòe của người Tày trên cao nguyên trắng Bắc Hà lúc nhẹ nhàng, uyển chuyển, thướt tha, lúc lại dồn dập, rộn rã… giúp mọi người ở bản làng, thôn, xóm quên đi nhọc nhằn trong lao động, sống vui vẻ, lạc quan.

Múa khèn Mông- Vũ điệu của vùng cao Lào Cai

2. Gìn giữ nét đẹp của các di tích lịch sử văn hoá 

Trải qua biết bao thăng trầm của thời gian, các dân tộc Lào Cai vẫn còn lưu giữ được những nét đẹp nguyên sơ, cổ kính của hàng trăm di tích lịch sử văn hoá. Nổi bật là di tích Bãi đá cổ Sa Pa ở thung lũng Mường Hoa với các hình khắc về bản đồ, chữ viết, hình người có niên đại cách ngày nay hàng nghìn năm. Đó còn là một loạt các di tích như: Di tích chiến thắng Phố Ràng (Bảo Yên); Khu du kích cách mạng Pú Gia Lan (Văn Bàn); Dinh thự Hoàng A Tưởng, Đền Trung Đô (Bắc Hà), Đền thờ ông Hoàng Bảy (Bảo Yên), Đền Thượng (thành phố Lào Cai),…

Vẻ đẹp huyền bí của dinh thự Vua Mèo Hoàng A Tưởng ở Sapa

Không gian linh thiêng tại Đền Trung Đô- Bắc Hà

Đền Mẫu Thượng ở Sapa- Vẻ đẹp chốn bồng lai tiên cảnh

Năm 1999, Lào Cai mới có 3 di tích được công nhận cấp quốc gia, chưa có di tích cấp tỉnh thì hiện nay toàn tỉnh đã có 26 di tích được công nhận, trong đó có 11 di tích được công nhận cấp tỉnh, 15 di tích được công nhận cấp quốc gia.

3. Vẻ đẹp rực rỡ từ những bộ trang phục truyền thống 

Khi đến với Lào Cai, du khách sẽ có dịp được khám phá vẻ đẹp độc đáo của các dân tộc thông qua những bộ trang phục rực rỡ sắc màu, phong phú về kiểu loại. Mỗi dân tộc Lào Cai có những kiểu trang phục khác nhau với hoa văn, hoạ tiết đẹp mắt đã tạo nên một vườn hoa đầy sắc màu.

Những cô gái dân tộc Tày xinh đẹp với bộ trang phục truyền thống

Những cô gái Mông lộng lẫy trong những chiếc váy hoa được dệt, thêu tay cầu kỳ. Thiếu nữ Dao đỏ thì mặc trang phục chàm có hoa văn trên ngực, đầu đội khăn đỏ và mang nhiều trang sức bạc. Nổi bật trên trang phục phụ nữ Xá Phó là chiếc áo ngắn được trang trí hoa văn rất bắt mắt. Bộ trang phục của phụ nữ Nùng Dín được cắt may khá cầu kỳ, trang trí công phu với vải bông tự dệt có màu đen hoặc chàm xanh. Người Hà Nhì có chiếc áo cánh với gam màu chủ đạo là màu xanh của thiên nhiên. Một đứa trẻ còn địu trên lưng cũng được mẹ mặc cho những trang phục truyền thống…

Sắc xanh đặc trưng của bộ trang phục truyền thống người Hà Nhì

4. Phiên chợ vùng cao- Nét văn hoá đặc sắc

Một nét văn hoá đặc sắc mà du khách khi đến với Lào Cai không thể bỏ qua là những phiên chợ vùng cao. Ồn ào, sôi động nhưng cũng rất đỗi bình dị, mộc mạc là cảm nhận của rất nhiều du khách khi đến với các chợ phiên Bắc Hà, Cốc Ly, Cán Cấu, Mường Hum, Mường Khương, Pha Long…

Các sản phẩm thủ công tinh tế tại chợ phiên Bắc Hà

Ngay từ sáng sớm, khi làn sương còn phảng phất, từng đoàn người từ khắp các ngả đường đã “đổ” về chợ. Tiếng nói cười, ánh mắt rạng ngời cùng với sắc màu của những bộ váy áo thổ cẩm tạo không khí như ngày hội. Đủ các mặt hàng từ nông sản, thực phẩm, ẩm thực, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, thổ cẩm, nông cụ… được bày bán tại chợ phiên.

Phiên chợ tràn ngập tiếng cười nói, nhộn nhịp người mua kẻ bán

Chợ phiên không chỉ là nơi mua bán, trao đổi hàng hoá mà còn là nơi giao lưu, hát múa, chơi khèn, thổi sáo; là nơi trai gái hò hẹn, gặp gỡ, tìm hiểu bạn đời; là nơi trải nghiệm ẩm thực với những món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc vùng cao. Đến khu ẩm thực chợ phiên bạn có cơ hội thưởng thức nồi thắng cố nghi ngút khói bên chén rượu ngô cay nồng hay món mèn mén được làm từ ngô với nhiều hương vị ngọt, bùi, thơm, dai đan xen; đó còn là bát phở chua với sợi phở được làm từ gạo đỏ trộn cùng dưa cải, lạc, nước dùng, rau sống, đậu xị hay món xôi nhiều màu sắc, thơm dẻo, đậm đà hương vị núi rừng…

Chợ phiên là dịp để trải nghiệm cuộc sống bình dị nhưng cũng không kém phần sôi động của đồng bào dân tộc Lào Cai

Lào Cai – vùng đất giàu bản sắc văn hoá đã quyến rũ biết bao du khách khi đến đây. Để rồi khi về vẫn còn nhớ mãi nụ cười trong trẻo, ánh mắt rạng ngời; nhớ đến những trang phục rực rỡ sắc màu, những lễ hội, di tích văn hoá truyền thống phong phú và hương vị ẩm thực độc đáo của 25 dân tộc anh em Lào Cai.

Lê Linh