Rong chơi chợ phiên, khám phá văn hóa Lào Cai

Chợ phiên là một trong những nét đẹp văn hóa mang đặc trưng của đồng bào dân tộc vùng cao. Đến với Lào Cai, du khách sẽ có cơ hội được trải nghiệm các phiên chợ vô cùng độc đáo, có một không hai tại nơi đây. Nét đặc sắc của Lào Cai so với các tỉnh Tây Bắc khác chính là ở chỗ ngày nào cũng có một phiên chợ.

Không chỉ là nơi tập trung giao thương, buôn bán, trao đổi hàng hóa, chợ phiên còn là nơi thể hiện những nét đặc sắc trong truyền thống văn hóa cũng như đời sống hàng ngày của người dân địa phương. Đến đây du khách sẽ được sống trong bầu không khí hòa nhập, thân thiện, vô tư và cực kỳ mến khách; có cơ hội khám phá những nét đẹp truyền thống văn hóa đã tồn tại lâu đời và được gìn giữ đến ngày nay.

Đặc biệt, nơi này còn mang một vẻ đẹp rất riêng khác với những khu chợ truyền thống ở chỗ đây chính là nơi hò hẹn lý tưởng cho các cặp đôi đang yêu hoặc là nơi để các chàng trai, cô gái tìm kiếm người bạn đời của mình.

Cụ thể, thứ Hai có chợ phiên Bản Phiệt; thứ Ba là chợ Cốc Ly; thứ Tư chợ Cao Sơn họp; thứ Năm là chợ Lùng Khấu Nhin; thứ Sáu có chợ Chậu họp; thứ Bảy thì có chợ Cán Cấu, Pha Long, Ý Tý họp; vào ngày Chủ nhật là các chợ Bắc Hà, Sa Pa, Mường Khương, Si Ma Cai, Bát Xát. Ngay bây giờ, hãy cùng chúng tôi thong dong, thỏa sức khám phá một vài chợ phiên nổi tiếng của Lào Cai nhé!

Chợ Mường Hum

Đây là phiên chợ họp trên huyện vùng cao Bát Xát - Lào Cai, diễn ra vào Chủ nhật mỗi tuần, cách thành phố Lào Cai khoảng 44 km. Đây cũng được coi là phiên chợ rất đặc sắc của núi rừng Lào Cai.

Nằm kế bên chợ Mường Hum là dòng suối nước trong vắt, bên cạnh thung lũng nhỏ, được bao quanh bởi những dãy núi cao ngất trùng mây. Chợ phiên Mường Hum là nơi giao lưu, gặp gỡ, mua bán và vui chơi của bà con các dân tộc H’Mông, Hà Nhì, Hoa, Dao Ðỏ, Giáy, Dao Tuyển, Hán và là nơi hò hẹn, tâm tình của những đôi trai gái… Mỗi một người khi tới chợ lại mang cho mình phong thái khác nhau, người đi bộ, đi mua sắm, người dắt ngựa, mang gùi hoa quả, đồ ăn đem đi trao đổi hàng hóa,... Tất cả đã khắc họa nên một bức tranh sinh động, độc đáo và thú vị vô cùng.  

Những bộ y phục sặc sỡ sắc màu của phụ nữ dân tộc vùng cao trong phiên chợ Mường Hum (Ảnh: Như Quỳnh).

Vào những ngày thường, ai đến đây cũng thích ngắm cảnh Mường Hum bởi phong cảnh sơn thuỷ hữu tình, núi non hòa quyện vừa hùng vĩ vừa nên thơ. Vào dịp ngày có chợ phiên, du khách sẽ không thể rời mắt khỏi các thiếu nữ H’Mông đội trên đầu mái tóc giả đủ màu sặc sỡ được làm bằng len sợi, khoác trên người những chiếc váy xinh xắn trông giống như những bông hoa nhảy múa, lung linh khoe sắc.

Bên cạnh đó, những bộ trang phục của người Dao đỏ cũng đẹp không kém: các thiếu nữ đội chiếc khăn đỏ rực, mặc quần áo màu chàm đen điểm hoa văn nhẹ nhàng trên ngực tựa như những cánh bướm và kết thêm rất nhiều món trang sức bằng bạc, lúc nào cũng lấp lánh, tất cả làm nên bộ trang phục cuốn mắt người xem. Những cây cầu đá, cầu treo bắc qua suối lúc nào cũng có người dắt ngựa đi qua đi lại… Tất cả đã làm nên một chợ phiên Mường Hum vô cùng hấp dẫn và đặc sắc, thu hút du khách trong và ngoài nước đến nơi đây trải nghiệm, khám phá.

Chợ Bắc Hà  

Chợ phiên Bắc Hà nằm ở thị trấn Bắc Hà, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Đây là một trong những khu chợ lâu đời nhưng vẫn còn giữ được nét hoang sơ, đậm đà bản sắc văn hóa của người dân vùng Tây Bắc. Phiên chợ được tổ chức vào Chủ nhật hàng tuần và kết thúc vào 2 giờ chiều cùng ngày. Đặc biệt vào dịp lễ, Tết thì chợ phiên càng thêm nhộn nhịp và đông đúc hơn.

Nằm cách thành phố Lào Cai khoảng 65 km, con đường dẫn đến chợ Bắc Hà khá thuận tiện. Đặc biệt hơn, hành trình này còn đưa du khách trải qua những cung bậc khác nhau qua những ngọn đèo quanh co uốn lượn, qua những cánh đồng hoa bạt ngàn hương sắc rồi qua những nương ngô nương lúa trên ruộng bậc thang của người đồng bào vùng cao. Vẻ đẹp ấy như được tô điểm thêm khi hòa cùng với sắc màu sặc sỡ từ trang phục truyền thống của các cô gái, chàng trai người Dao, H’Mông… Khi gần đến chợ, du khách sẽ ngay lập tức bắt gặp hình ảnh người dân túm năm tụm bảy, quần áo xúng xính, cười đùa vui vẻ; hay hình ảnh các chị các cô gồng gánh những gánh rau, trái cây tất tả hướng về chợ; hay có lúc là hình ảnh những chú ngựa đang lững thững bước đi, trên lưng là những gùi hàng lớn nhỏ.

Tấp nập phiên chợ Bắc Hà ở Lào Cai (nguồn Internet).

Chợ phiên Bắc Hà gồm 4 khu: khu vực bán gia súc; khu vực bán đồ tạp hóa như cày, cuốc, xẻng, dao; khu bán đồ thổ cẩm; đồ trang sức và khu vực hàng ăn với những  món ăn đặc sản Lào Cai. Chợ Bắc Hà là chợ phiên duy nhất trên đất nước ta có khu dành riêng để mua bán  những chú ngựa với hàng trăm chủng loại: đen, trắng, vằn, nâu…

Đến đây bạn không chỉ được mua sắm, thưởng thức những món ăn ngon như: thắng cố, xôi ngũ sắc, bánh đúc ngô, uống rượu Bản Phố mà còn được hòa mình vào bầu không khí vui tươi náo nhiệt, thỏa sức giao lưu tìm hiểu những nét đẹp văn hóa đặc sắc của người dân tộc vùng Tây Bắc.  

Chợ tình Sa Pa  

Nằm ngay tại trung tâm thị trấn Sa Pa, cũng diễn ra vào Chủ nhật hàng tuần thu hút đông đảo ánh nhìn tò mò của du khách, chợ Tình chính là nơi hội tụ đầy đủ phong tục, tập quán, tín ngưỡng của các dân tộc như dân tộc Dao, H'Mông... và đưa bạn đến một vùng cao với văn hóa đa dạng, đầy bản sắc.

Bên cạnh các hoạt động buôn bán, mỗi phiên chợ còn là nơi tổ chức các hoạt động lễ hội như múa, hát, thổi khèn và thổi sáo. Các cô gái khoác trên mình những bộ áo quần màu sắc sặc sỡ cùng với những chiếc chuông bạc, lắc tay, bông tai khiến các cô gái càng trở nên xinh xắn, đáng yêu. Còn những chàng trai người Dao thì mang áo Chàm và khăn rất gọn gàng tươm tất. Điều đặc biệt là mỗi chàng trai đều mang theo một chiếc cát-sét để thu lại giọng hát của các cô gái mà họ thích.

Chợ tình Sa Pa - một trong những nét đẹp văn hóa của người Lào Cai (nguồn Internet).

Từ tối cho đến tờ mờ sáng hôm sau sẽ là chương trình hát giao duyên giữa các đôi nam nữ. Họ quây quần nhảy múa, ca hát, tiếng khèn, tiếng sáo khuấy động cả không gian núi rừng ngày thường vốn yên tĩnh. Sau mỗi phiên chợ, những đôi trai gái sẽ quen mặt biết tên nhau để đến những lần gặp gỡ sau họ sẽ không còn ngại ngùng mà trở nên thân thiết, gắn bó. Những tình bạn từ buổi đầu ban sơ đó có thể “đơm hoa kết trái” thành tình yêu. Cứ thế, đã có biết bao đôi uyên ương nên duyên sau những buổi họp chợ như vậy. Những nét văn hóa ấy cứ thế tiếp tục và được truyền lại từ đời này qua đời khác, tạo nên một đặc trưng rất riêng, rất Sa Pa khiến du khách từ khắp nơi không chỉ riêng ở Việt Nam mà còn hàng triệu du khách trên thế giới đổ về đây tham quan và tìm hiểu.

Đến với chợ tình Sa Pa, du khách sẽ có thêm rất nhiều trải nghiệm thú vị như tham gia múa hát tập thể, giao lưu văn nghệ, thưởng thức các điệu múa dân tộc… Bạn còn có thể chụp những bức ảnh kỷ niệm với bộ trang phục truyền thống hay với người dân thân thiện nơi này.

Bên cạnh các chương trình giao lưu văn nghệ, chợ tình Sa Pa còn là nơi để bạn tìm hiểu thêm nhiều phong tục, tập quán, thói quen đặc trưng của các dân tộc. Chắc chắn bạn sẽ rất thích thú với những điều mới lạ, độc đáo mà chỉ đến chợ tình mới có thể cảm nhận trọn vẹn hết được.

Du khách đến đây còn có cơ hội thưởng thức vô vàn những món ăn thơm ngon đậm chất ẩm thực vùng miền, đặc biệt như các món nướng với gia vị là hạt mắc khén thơm ngon và độc đáo. Giữa núi rừng bao la và trời đêm se lạnh của phố núi, các xiên thịt nướng đầy màu sắc, thơm lừng từ rau củ quả, thịt trâu, thịt lợn cắp nách, thịt bò cuốn cải mèo được nhâm nhi cùng với vài ly rượu ngô, rượu táo mèo sẽ là những trải nghiệm khó quên trong hành trình của bạn. Cũng giống như bao địa điểm du lịch khác, những quầy hàng lưu niệm ở đây chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng với những món đồ đẹp, độc đáo mà không phải nơi đâu cũng có thể mua được. Những chiếc vòng tay, những chiếc túi, ví,… đều có những họa tiết rất sặc sỡ, bắt mắt, thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Đó hầu hết là những món đồ thủ công do chính tay người dân Sa Pa làm nên, họa tiết độc đáo mà giá thành lại rất rẻ. Hãy thỏa sức lựa chọn vài món làm quà cho gia đình, bạn bè hay làm kỉ niệm cho chính bản thân mình.

Những chợ phiên ở Lào Cai quả thật đều mang trong mình nét độc đáo riêng biệt mà không đâu có. Đến với những phiên chợ, ta không chỉ được tham quan, khám phá mà còn được tận hưởng bầu không khí nhộn nhịp, náo nức của đất trời và con người miền cao. Chắc chắn rằng các du khách sẽ không phải thất vọng trước nét đẹp văn hóa cùng với sự đón tiếp nhiệt tình, chu đáo của người dân nơi đây.

Đừng chần chừ gì nữa, hãy cùng chúng tôi ghé thăm Lào Cai để khám phá những phiên chợ thú vị ngay bây giờ nào!

Bài: Thành Đinh biên tập