Nước sông Mekong ở Lào tăng đột ngột vào mùa khô

Giới chức Lào nghi ngờ mực nước dâng đột ngột do các con đập của Trung Quốc xả nước.

Trang Ooska News ngày 13/4 đưa tin, mực nước sông Mekong ở nhiều khu vực tại Lào đã dâng cao đột ngột tới 12cm trong một ngày vào mùa khô, đe dọa nguồn cá, động vật hoang dã và thực vật thủy sinh quan trọng.

Mặc dù không có thông báo chính thức, song các nhà chức trách Lào nghi ngờ nguyên nhân là do các con đập gây tranh cãi của Trung Quốc xả nước. Dữ liệu từ chương trình Giám sát đập Mekong của Trung tâm Stimson (Mỹ) chỉ ra rằng, 5 đập của Trung Quốc đã xả nước từ ngày 29/3 đến ngày 4/4.

Phát biểu với truyền thông địa phương, ông Nowat Roykaew, chủ tịch Nhóm Bảo tồn Chiang Khong ở Thái Lan, lưu ý rằng nước dâng là rõ ràng - một dấu hiệu cho thấy nó đến từ các con đập của Trung Quốc, "bởi vì nếu do mưa, nước sẽ bị đục". Ông cũng nói thêm: "Sự dao động mực nước bất thường đã phá vỡ toàn bộ hệ sinh thái".

Những người dân dựa vào dòng sông để kiếm sống đang lo lắng về sự thay đổi mực nước đột ngột, dòng chảy cao hơn sẽ cuốn trôi trứng của các loài cá, trong khi các loài chim sống ven sông đối mặt với nguy cơ tương tự nếu khu vực làm tổ bị ngập lụt. Nước trong hơn cũng cung cấp ít chất dinh dưỡng hơn cho hệ sinh thái.

Giới chức Lào nghi Trung Quốc xả lũ tại các đập thủy điện, khiến mực nước sông Mekong tiếp tục dao động bất thường. Ảnh minh họa

Sự việc diễn ra khi Ủy hội sông Mekong (MRC) ban hành chiến lược phát triển lưu vực mới (BDS) 10 năm và kế hoạch chiến lược 5 năm, cho phép các nước Mekong giải quyết các thách thức đang nổi lên và cải thiện tình trạng chung của lưu vực.Thời gian qua, mực nước sông Mekong đã có nhiều biến động bất thường. Vào tháng Giêng, mực nước sông đã đạt mức thấp "đáng lo ngại" do đập Cảnh Hồng của Trung Quốc hạn chế xả nước để bảo trì các đường dây tải điện.

Trong một tuyên bố, MRC cho biết: “BDS mới dựa trên các đánh giá gần đây về những tác động đáng kể do nước và việc phát triển cơ sở hạ tầng, bao gồm các con đập, đã làm thay đổi chế độ dòng chảy, ảnh hưởng đến việc vận chuyển trầm tích và xói mòn bờ biển. Những tác động này đã dẫn đến sự suy giảm số lượng cá tự nhiên, suy thoái môi trường , giảm diện tích bổ sung cho ĐBSCL. Biến đổi khí hậu đã làm tăng thêm mức độ nghiêm trọng của các tác động, mang lại nhiều bất ổn và rủi ro hơn, bao gồm hạn hán và lũ lụt thường xuyên”.

Năm ngoái, Trung Quốc đã đồng ý chia sẻ dữ liệu mực nước và lượng mưa quanh năm với MRC và cam kết sẽ thông báo cho MRC và các nước thành viên về bất kỳ sự gia tăng hoặc giảm bất thường của mực nước hoặc lưu lượng, đồng thời cung cấp thông tin liên quan về các yếu tố có thể dẫn đến lũ lụt đột ngột.

Theo dự báo của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, nguồn nước mùa kiệt 2020-2021 về ĐBSCL thấp, từ cuối tháng 3 nước điều tiết gia tăng từ thuỷ điện sẽ làm giảm xâm nhập mặn các tháng cuối mùa kiệt.

Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn lưu ý, các địa phương vẫn chủ động các biện pháp phòng chống hạn mặn cao trong các kỳ triều cường ở tháng 4: Vận hành hệ thống công trình hợp lý, tăng cường khả năng lấy nước ngay khi có thể, hạn chế tiêu thoát,   đảm bảo tích trữ nước trước khi các ảnh hưởng gia tăng từ thượng nguồn về.

Đồng thời tăng cường công tác giám sát mặn,cập nhật các bản tin dự báo thường  xuyên để điều chỉnh kế hoạch phù hợp với các diễn biến nguồn nước. Trong tuần, vào dịp Tết của người Khmer 14-16/4, những năm gần đây thường có việc giảm xả nước từ thủy điện Trung Quốc, đến nay vẫn chưa có thông tin gì về việc giảm xả này, nếu có xảy ra thì các ảnh hưởng về đến hạ lưu cũng nhỏ vào dịp đầu tháng 5. Các địa phương tiếp tục theo dõi thông tin cập nhật để điều hành sản xuất./.

Thanh niên