Nikkei: Việt Nam, điểm đến ưu tiên khi dòng vốn đầu tư chảy ra từ Myanmar

Theo Nikkei Asia, bất ổn chính trị tại Myanmar đã thúc đẩy các nhà đầu tư buộc phải rút vốn sang các quốc gia lân cận, trong đó có Việt Nam.

Giai đoạn khởi đầu của Việt Nam trong thu hút nhà đầu tư nước ngoài

Cụ thể, trước tình hình phức tạp tại Myanmar, các quỹ đầu tư như Delta Capital, Anthem Asia... vẫn tiếp tục chờ đợi diễn biến tiếp theo. Trong khi đó, những quỹ đầu tư có phạm vi hoạt động rộng hơn đang chuyển dần tiền đến các quốc gia khác như Việt Nam và Campuchia. Ông Field Pickering, người đứng đầu quỹ đầu tư mạo hiểm Vulpes Investment Management cho hay: "Khi đại dịch kết thúc, biên giới mở cửa, các nhà đầu tư châu Á sẽ quay trở lại Việt Nam".

Ông nhận định: "Tôi tin rằng đây là giai đoạn khởi đầu, loạt hoạt động thỏa thuận sẽ nổ ra, đưa Việt Nam đứng đầu danh sách các thị trường mới nổi thu hút nhà đầu tư nước ngoài". Trong 5 năm qua, Việt Nam, Campuchia, Lào và Myanmar là 4 quốc gia có tăng trưởng GDP hàng năm đạt mức khoảng 6%, cao hơn nhiều so với các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á.

Theo số liệu của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, dòng vốn FDI vào các quốc gia này đã tăng 6,3% trong năm 2019. Đáng chú ý, trong khi Việt Nam đứng đầu về giá trị dòng vốn thu hút FDI với 16,1 tỷ USD thì Myanmar là quốc gia có mức tăng trưởng FDI cao nhất với 55,9% trong năm 2019. Song, bất ổn chính trị tại Myanmar vào tháng 2/2021 rất có thể đã làm dừng phần lớn dòng chảy này.

Nhà đồng sáng lập quỹ Capria Ventures của Hoa Kỳ, ông Dave Richards chia sẻ với DealStreetAsia: "Dòng tiền của nhà đầu tư trước đó đáng lẽ có thể đổ vào Myanmar thì hiện giờ sẽ không chảy vào quốc gia này nữa. Như vậy, các quốc gia xung quanh khu vực sẽ được hưởng lợi".

Vì sao Việt Nam vẫn tiếp tục được ưu tiên hưởng lợi?

Nhiều kế hoạch trước đó của Capria Ventures hiện đang bị tạm dừng và quỹ cũng đang chuẩn bị thực hiện khoản đầu tư đầu tiên vào Việt Nam trong năm nay, đồng thời tìm kiếm cơ hội ở Campuchia, Bangladesh và Nepal. 

Bên cạnh đó, nhiều nhà đầu tư trước kia chỉ tập trung vào Myanmar thì nay có thể mở rộng quy mô hơn. Giám đốc hoạt động của Obor Capital, ông Andrew Durke nhấn mạnh: "Tôi kỳ vọng các nhà đầu tư rời Myanmar sẽ thay đổi chiến lược từ tập trung cho Myanmar sang chiến lược khu vực". Ngoài ra, giới doanh nhân Myanmar có thể chuyển đến các nước khác và xây dựng, phát triển các công ty trong khu vực.

Ông Field Pickering khẳng định: "Như vậy, các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á sẽ được lợi". Đồng quan điểm với đại diện Vulpes Investment Management, ông Andrew Durke cũng đánh giá cao về Việt Nam. "Đối với các nhà đầu tư có hoạt động đầu tư chủ yếu trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam vẫn là một lựa chọn ưu tiên bởi những lý do đã làm cho Việt Nam trở nên hấp dẫn trong vòng 5 đến 10 năm qua".

Ông Dave Richards nói thêm: "Nếu nhu cầu đối với các dự án cơ sở hạ tầng ở các nước như Campuchia và Lào tạo cơ hội cho đầu tư vốn tư nhân, Việt Nam cũng sẽ nổi bật nhờ vào nguồn nhân tài và hệ sinh thái mà vốn đầu tư mạo hiểm cần để hỗ trợ đổi mới ở quy mô lớn".

Theo Ngân hàng phát triển Hà Lan FMO, Việt Nam đã xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các khoản đầu tư từ các công ty chuyển một phần chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc. "Chính sách thân thiện với doanh nghiệp của Chính phủ sẽ giúp thuyết phục các nhà đầu tư nước ngoài tăng vốn phân bổ vào khu vực này", đại diện của FMO nói với DealStreetAsia.

Theo ông Field Pickering, mặc dù Việt Nam có nhiều cạnh tranh hơn trong các giao dịch vì nhiều quỹ đầu tư, nhưng các nhà quản lý quỹ tin rằng đang tồn tại động lực thúc đẩy "những nhà đầu tư mới tiếp theo tìm kiếm cơ hội đầu tư, điều chưa từng có ở Myanmar".

Giám đốc hoạt động của Obor Capital lý giải: "Nhiều nhà đầu tư hơn có nghĩa là có nhiều giao dịch hơn, quy mô lớn hơn và đặc biệt dễ dàng cho những quỹ có thể thoái vốn khỏi khoản đầu tư ban đầu. Tất cả nhưng yếu tố trên giúp Việt Nam hấp dẫn hơn trong khu vực".

Đảo chính - ác mộng của nhà đầu tư tại Myanmar

Thời điểm này, Myanmar được đánh giá là không dành cho nhà đầu tư yếu tim, với rủi ro bị đảo chính, trừng phạt và chậm cải tổ cấu trúc.

Myanmar chỉ mới cải cách dân chủ và mở cửa cho đầu tư nước ngoài cách đây một thập kỷ. Các ngành như khai thác dầu, bán lẻ, bán buôn, viễn thông, ngân hàng từ đó mới được nhà đầu tư tiếp cận. Chiến thắng của bà Aung San Suu Kyi trong cuộc bầu cử năm 2015 càng củng cố hướng đi dân chủ của đất nước này.

Nhà đầu tư nước ngoài vì thế cũng đổ bộ vào Myanmar để khai thác tối đa tiềm năng tại đây. Số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy lượng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Myanmar đã lên kỷ lục năm 2015, khi tương đương 6% GDP.

Dù vậy, FDI sau đó dần giảm, về 1,7% GDP năm 2018. Hiện tại, với việc quân đội lại kiểm soát Myanmar, giới phân tích lo ngại tâm lý của nhà đầu tư nước ngoài sẽ chịu đòn giáng mạnh. Htwe Htwe Thein – Giáo sư tại Kinh tế Quốc tế tại Đại học Curtin cho biết việc đảo chính "là ác mộng lớn nhất" với nhà đầu tư.

Rủi ro với họ lần này tăng gấp ba. Đó là nguy cơ Mỹ, châu Âu tái áp đặt lệnh trừng phạt lên quốc gia Đông Nam Á, khả năng kinh doanh dưới sự điều hành của chính quyền quân sự, và sự bất ổn về chính sách.

"Các doanh nghiệp luôn muốn sự ổn định và chắc chắn. Hiện tại, bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra. Vì thế, niềm tin hiện rất thấp. Những sự kiện này cho thấy Myanmar vẫn là một điểm đến nguy hiểm với đầu tư nước ngoài", ông nói.

Lĩnh vực sản xuất có thể hứng chịu hậu quả rõ nét. Hàng hóa "Made in Myanmar" có thể sẽ thu hút ít người mua hơn, Htwe Htwe Thein nói.

Các dự án cơ sở hạ tầng lớn, như khu công nghiệp hay đặc khu kinh tế, cũng có thể bị ảnh hưởng. Trong đó, Trung Quốc và Nhật Bản là hai nhà đầu tư lớn nhất vào các cơ sở này.

Kirin Holdings là công ty Nhật Bản đầu tiên lên tiếng phản đối vụ đảo chính quân sự. Họ đã thông báo sẽ chấm dứt hai liên doanh tại Myanmar.

Các công ty Nhật Bản cũng đã đổ 1,7 tỷ USD vào Myanmar kể từ năm 2011. Các hãng xe Nhật, như Suzuki Motor hay Toyota Motor tham gia thị trường này từ sớm và đang trong quá trình tăng hiện diện. Dù vậy, Toyota tháng trước đã ngừng kế hoạch mở nhà máy mới tại Myanmar, do bất ổn chính trị tăng cao sau đảo chính./.