Nhật Bản cam kết đa dạng hóa chuỗi cung ứng trên toàn ASEAN

Phát biểu trong chuyến thăm Việt Nam, Thủ tướng Yoshihide Suga cho biết Nhật Bản cam kết hỗ trợ các công ty nước này đa dạng hóa chuỗi cung ứng trên toàn Đông Nam Á.

Hôm 19/10, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga cam kết sẽ giúp các công ty Nhật Bản đa dạng hóa chuỗi cung ứng trên khắp Đông Nam Á, tạo điều kiện cho việc hợp tác kinh tế chặt chẽ hơn với các nước trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở khu vực.

"Nhật Bản sẽ tăng cường hợp tác hơn nữa với ASEAN để tăng khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng và xây dựng nền kinh tế các nước ở châu Á có khả năng chống chọi với khủng hoảng", Thủ tướng Suga phát biểu hôm 19/10 tại Đại học Việt Nhật, trong chuyến công du đến Việt Nam.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga. (Ảnh: Kyodo)

Thủ tướng Suga đã chọn Việt Nam và Indonesia là điểm đến cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên, cho thấy Đông Nam Á sẽ là các ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Tokyo. Nhật Bản hy vọng sẽ chuyển tải thông điệp mạnh mẽ qua chuyến thăm của ông Suga. “Chủ đề trọng tâm trong chính sách ngoại giao của ông Suga là liên minh với ASEAN để chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc", Nikkei dẫn lời quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho hay.

"Thật không may, ở khu vực này, những diễn biến trái với pháp quyền đã diễn ra ở Biển Đông. Nhật Bản phản đối mạnh mẽ bất kỳ hành động nào làm leo thang căng thẳng ở Biển Đông”, Thủ tướng Suga cho hay. Không nêu đích danh Trung Quốc trong bài phát biểu của mình, song Nikkei cho rằng, ông Suga “ngầm gửi gắm” lời đề nghị ASEAN và Nhật Bản cùng hợp tác về an ninh hàng hải để trở thành đối trọng, kiềm chế ảnh hưởng Trung Quốc trong khu vực.

Dữ liệu thương mại của ASEAN trong 10 năm qua cho thấy sự phụ thuộc vào Trung Quốc tăng mạnh. Khi tổng kim ngạch thương mại của ASEAN tăng lên 2,8 nghìn tỷ USD vào năm 2019 từ 1,9 nghìn tỷ USD vào năm 2009, thị phần của Trung Quốc đã tăng lên 18% từ 11,6% trong giai đoạn đó.

Đồng thời, các thành viên của ASEAN đối mặt với nguy cơ đe dọa về mặt an ninh quốc gia từ Bắc Kinh. Trung Quốc tuyên bố phần lớn chủ quyền phi pháp của nước này đối với Biển Đông, xây dựng các đảo nhân tạo để củng cố sự hiện diện quân sự ở đây. Các nước ASEAN có liên kết thương mại và đầu tư mạnh mẽ với Trung Quốc cũng ngày càng thất vọng với những động thái ngang ngược của Bắc Kinh.

Indonesia - quốc gia chiếm khoảng 40% tổng sản phẩm quốc nội và dân số của ASEAN, cũng đã duy trì khoảng cách với Bắc Kinh. Hồi tháng 5, Jakarta gửi công hàm lên Liên hợp quốc phản đối yêu sách đường chín đoạn của Trung Quốc là không có cơ sở trong luật pháp quốc tế.

"Tôi muốn nhấn mạnh lại tầm quan trọng của tất cả các bên liên quan đến giải quyết các tranh chấp trong vấn đề Biển Đông dựa trên luật pháp quốc tế thay vì sử dụng vũ lực hoặc ép buộc", ông Suga cho hay.

Mặc dù ASEAN giao thương với Nhật Bản ít hơn so với Trung Quốc, nhưng các công ty Nhật Bản có rất nhiều cơ sở sản xuất và văn phòng đại diện trong khu vực.

Quan hệ đối tác kinh tế sâu rộng hơn với ASEAN cũng phục vụ các mục đích thiết thực cho Nhật Bản. Đại dịch COVID-19 tạo ra các nguy cơ, ruit ro với sản xuất của các công ty nước ngoài ở Trung Quốc, Tokyo đang mở rộng chương trình trợ cấp để khuyến khích các công ty Nhật Bản mở rộng hoạt động sản xuất sang các thị trường khác ở Đông Nam Á.

Dưới thời Thủ tướng Shinzo Abe, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã thực hiện hai chuyến công du đến ASEAN gồm Singapore, Malaysia, Myanmar, Campuchia và Lào. Việc Thủ tướng Suga tiếp tục bổ nhiệm ông Motegi giữa vị trí người đứng đầu Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho thấy mong muốn tiếp tục duy trì quan hệ với các nước ASEAN.

Trung Quốc cũng tiếp tục nỗ lực để tăng cường quan hệ với các nước ASEAN, trong đó có việc thông qua các khoản hỗ trợ kinh tế. Ngoại trưởng Vương Nghị đã có các chuyến thăm chính thức tới Campuchia, Malaysia, Lào và Thái Lan trong tháng này. Tại Malaysia, ông Vương Nghị đã công bố kế hoạch mua số lượng lớn dầu cọ, một trong những mặt hàng xuất khẩu chính của nước này.

Kông Anh - VTC News