Ấn Độ điều chỉnh chính sách, tăng cường gắn kết với ASEAN

Để tăng cường ảnh hưởng, gia tăng gắn kết với ASEAN, Ấn Độ đang có những điều chỉnh về mặt chính sách với các nước CLMV (Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam).

Điều chỉnh chính sách đối với các nước CLMV

Mặc dù Ấn Độ đã tăng cường cam kết với ASEAN trong vài năm qua, nhưng vẫn có sự chênh lệch khá lớn giữa liên kết của nước này với các quốc gia khác nhau trong khu vực Đông Nam Á. Điều này có thể giải quyết bằng cách tăng cường quan hệ với Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam.

Từ năm 2014, chính sách “Hành động hướng Đông” của Ấn Độ đã giúp nước này có sự tương tác tốt hơn với các nước Đông Nam Á và Đông Á trong các vấn đề có tính chiến lược cũng như trên lĩnh vực kinh tế. Nhìn chung, chính sách này của Ấn Độ về cơ bản đã đạt được thành công nhất định. Dù quan hệ kinh tế tổng thể của Ấn Độ với ASEAN đã phát triển, song vẫn có sự chênh lệch đáng kể trong các cam kết của nước này với từng nước riêng lẻ.

Ấn Độ đang có điều chỉnh chính sách với các nước CLMV nhằm tăng cường gắn kết với ASEAN. (Ảnh: pmindia.gov.in)

Đặc biệt, quan hệ kinh tế của Ấn Độ với các nước CLMV (Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam) vẫn còn chưa tương xứng. Các nước CLMV trong ASEAN có tiềm năng kinh tế đáng kể, là một trong những nước nằm ở tiểu vùng phát triển nhanh nhất trong ASEAN. Trước đại dịch COVID-19, đầu tư trực tiếp nước ngoài và thương mại của các nước này đều tăng trưởng tích cực.

Để thúc đẩy đầu tư vào các nước CLMV, chính phủ Ấn Độ đã phê duyệt Quỹ Phát triển Dự án vào năm 2017, mở ra cơ hội cho các công ty Ấn Độ thiết lập cơ sở sản xuất trong khu vực. Các công ty Ấn Độ đã bắt đầu hoạt động tại các nước CLMV.

Trong số các công ty này, điển hình có VTSIX Group - một công ty dược phẩm, đầu tư vào Campuchia; Grasim Industries - một công ty dệt may, hoạt động tại Lào; GAIL Ấn Độ và Dầu Essar đầu tư vào Myanmar; ONGC Videsh Limited, Tata Group và Adani Group tham gia các hoạt động đầu tư tại Việt Nam.

Mặc dù Ấn Độ đã chú trọng hơn trong hợp tác, đầu tư vào các nước CLMV, song vẫn có những khoảng trống trong các cam kết của Ấn Độ đối với ASEAN. Bằng cách thu hẹp khoảng cách với các nước LCMV, Ấn Độ có thể tăng cường sự hiện diện của mình ở Đông Nam Á. Việc xích lại gần các quốc gia này có thể cho phép Ấn Độ cạnh tranh với Trung Quốc, mang lại cho các quốc gia ASEAN thêm lựa chọn trong việc tìm kiếm các nhà đầu tư, tiến hành các thỏa thuận thương mạị.

Ấn Độ đứng ở đâu trong khối ASEAN?

Trong ASEAN, Ấn Độ có quan hệ hợp tác mạnh mẽ với các đối tác như Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Trong khi đó, quan hệ hợp tác giữa Ấn Độ với các quốc gia như Brunei, Campuchia, Lào, Myanmar và Philippines vẫn còn hạn chế.

Ấn Độ không có chính sách nhất quán đối với ASEAN cho đến khi nước này đưa ra chính sách “Hành động hướng Đông” vào năm 1992. Tại thời điềm đó, Ấn Độ không có chiến lược rõ ràng trong việc thúc đẩy quan hệ với các nước ASEAN, nước này chỉ chú trọng đẩy mạnh quan hệ với các nước phát triển nhất ở ASEAN lúc bấy giờ.

Thương mại là một trong những thông số quan trọng nhất để đánh giá quan hệ hợp tác giữa Ấn Độ và các nước ASEAN, qua đó cho thấy sự chênh lệch rõ ràng trong quan hệ của Ấn Độ với các nước ASEAN. Có khoảng cách lớn giữa nhóm 5 nước đứng đầu và 5 nước đứng cuối trong quan hệ hợp tác Ấn Độ - ASEAN. Đáng chú ý, Việt Nam là quốc gia CLMV duy nhất nằm trong nhóm 5 nước ASEAN có quan hệ hợp tác mạnh mẽ nhất với Ấn Độ.

Phái đoàn Ấn Độ tham dự  hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ - ASEAN lần thứ 16. (Ảnh: Twitter)

Giới quan sát cho rằng, đây là khoảng cách mà Ấn Độ phải thu hẹp nếu muốn cạnh tranh với Trung Quốc trong khu vực. Ấn Độ xác định chính sách Ấn Độ - Thái Bình Dương của nước này là lấy ASEAN làm trung tâm, nhưng những số liệu này không phản ánh điều đó. Sự tham gia bình đẳng hoặc ít chênh lệch hơn với tất cả các quốc gia sẽ giúp Ấn Độ tiếp cận tốt hơn trong khu vực.

Ấn Độ có nên đưa Brunei và Philippines vào chính sách CLMV?

Đồng thời, Ấn Độ cũng nên thực hiện các bước để đưa Brunei và Philippines vào danh sách này vì Ấn Độ có quan hệ hạn chế với hai quốc gia này. Mối quan hệ của Ấn Độ với Đông Nam Á thường được nhìn nhận qua lăng kính của văn hóa chia sẻ, một yếu tố không có đối với trường hợp của Brunei và Philippines.

Tuy nhiên, sự thành công của chính sách “Hành động hướng Đông” của Ấn Độ hối thúc nước này tăng cường hiện diện nhiều hơn nữa trên toàn khu vực. Cũng giống như chính sách “Hành động hướng Đông”, Ấn Độ có thể xây dựng chính sách CLMV+2 để thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác với Brunei và Philippines.

Sự thay đổi trong chính sách của Ấn Độ đối với Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến chính sách của Ấn Độ đối với các nước ASEAN trong tương lai. Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La năm 2018, Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh việc bảo vệ mục tiêu, lợi ích của Ấn Độ.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Ấn Độ và Trung Quốc gia tăng trong những tháng gần đây, lập trường của Ấn Độ đối với Bắc Kinh đã cứng rắn hơn. Chính sách của Ấn Độ đối với Trung Quốc đang có thay đổi.

Ấn Độ cần xem xét lại chính sách “Hành động hướng Đông” để thu hẹp khoảng cách trong cam kết với các nước ASEAN. Điều này được coi là cần thiết nhằm tăng cường liên kết trong khu vực và tạo đối trọng trước sự gia tăng ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở Pakistan và Nepal.

Kông Anh - VTC News