Mỹ rút nhân viên ngoại giao không thiết yếu khỏi Myanmar

Mỹ yêu cầu các nhân viên ngoại giao không thiết yếu rời khỏi Myanmar. Nhật Bản chọn biện pháp dừng cấp vốn hỗ trợ phát triển để gây áp lực lên quân đội Myanmar, được cho là ‘hiệu quả hơn cấm vận’.

Mỹ yêu cầu các nhân viên ngoại giao không thiết yếu rời khỏi Myanmar, sau khi hàng trăm người biểu tình tại nước này thiệt mạng. Động thái của Washington diễn ra trong bối cảnh số người biểu tình thiệt mạng kể từ sau cuộc đảo chính quân sự hôm 1/2 tại Myanmar đã lên tới hơn 520, làm dấy lên phản đối từ nhiều nước trên thế giới.

"Quân đội Myanmar đã bắt và tước quyền của các quan chức dân cử. Những cuộc biểu tình phản đối quân đội đã xảy ra và được cho là sẽ tiếp tục", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong thông báo rút nhân viên hôm 30/3.

Bộ Ngoại giao Mỹ hồi giữa tháng 2 cho phép nhân viên không thiết yếu cùng gia đình tự nguyện rời Myanmar. Trong thông báo mới, cơ quan cho hay trạng thái này đã được cập nhật thành "ra lệnh rời đi". Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho hay quyết định này được đưa ra "vì an toàn của nhân viên chính phủ Mỹ và thân nhân của họ", thêm rằng yêu cầu rời đi sẽ được xem xét trong vòng 30 ngày.

Những người biểu tình phản đối đảo chính tại thị trấn Thaketa, Yangon, Myanmar, hôm 30/3. Ảnh: AFP.

Những người biểu tình phản đối đảo chính tại thị trấn Thaketa, Yangon, Myanmar, hôm 30/3. Ảnh: AFP.

Mỹ, Anh và Liên minh châu Âu đều đã áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm phản đối đảo chính và việc lực lượng an ninh nhắm vào người biểu tình, nhưng áp lực ngoại giao dường như tới nay vẫn chưa có tác dụng.

Biểu tình bùng phát khắp Myanmar sau khi quân đội bắt Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi cùng các quan chức cấp cao trong chính quyền dân cử, với lý do cáo buộc gian lận bầu cử hồi tháng 11/2020 không được giải quyết, đồng thời cam kết trao lại quyền lực cho bên chiến thắng trong một cuộc bầu cử mới sẽ được tổ chức.

Nhật chọn biện pháp gây áp lực lên quân đội Myanmar ‘hiệu quả hơn cấm vận’

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi vừa cho hay Nhật dừng cấp vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) mới cho Myanmar, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế quan ngại tình trạng người biểu tình bị lực lượng an ninh Myanmar bắn.

“Nhật là bên cung cấp hỗ trợ phát triển lớn nhất cho Myanmar và chúng ta không có kế hoạch cung cấp thêm cho các dự án mới. Chúng ta đã đưa ra lập trường rõ ràng”, Ngoại trưởng Motegi nhấn mạnh tại một phiên họp ở quốc hội hôm nay 30.3, theo Kyodo News.

Ông Motegi lập luận việc dừng cấp ODA sẽ có hiệu quả hơn trong việc gây áp lực lên quân đội Myanmar so với các lệnh cấm vận mà Mỹ và một số nước phương Tây khác đã áp dụng.

Kyodo News dẫn số liệu từ Bộ Ngoại giao Nhật cho hay ODA của nước này cấp cho Myanmar lên tới gần 190 tỉ yen (1,7 tỉ USD) trong tài khóa 2019, bắt đầu từ 1.4.2019-30.31.3.2020, trở thành bên đóng góp lớn nhất trong Ủy ban hỗ trợ phát triển 30 thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế và hơn cả Trung Quốc, dù nước này không công bố dữ liệu.

Nhật đã cùng 6 nước thành viên còn lại thuộc Nhóm G7 (Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý và Canada) lên án chính biến ở Myanmar và kêu gọi thả bà Aung San Suu Kyi, Tổng thống Win Myint cùng nhiều thành viên khác của đảng Liên minh quốc gia vì dân chủ (NLD).

Tuy nhiên, Tokyo lưỡng lự áp đặt các biện pháp cấm vận do mối quan hệ kinh tế với Myanmar và với quân đội nước này. Khoảng 450 công ty Nhật hoạt động ở Myanmar và Nhật là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 5 ở quốc gia Đông Nam Á này, theo Kyodo News dẫn số liệu từ chính quyền Myanmar. 

Người biểu tình Myanmar dùng "vũ khí mới" phản đối binh biến

Người biểu tình Myanmar liên tục thay đổi "chiến thuật" nhằm gây sức ép với chính quyền quân sự trong bối cảnh bạo lực leo thang.

Theo Reuters, sau đình công, biểu tình "im lặng", người dân Myanmar trong tuần này dùng cách xả rác để biểu tình phản đối chính quyền quân sự. Khắp các đường phố ở thành phố Yangon của Myanmar ngày 30/3 ngập trong rác thải.

Nhiều người biểu tình núp sau rào chắn bằng bao cát trong cuộc biểu tình chống chính biến ở thành phố Yangon ngày 28.3 /// Reuters

Trước đó, hôm 29/3, các nhà hoạt động đã kêu gọi người dân Myanmar xả rác khắp các đường phố. "Cuộc biểu tình rác này nhằm phản đối chính quyền quân sự. Ai cũng có thể tham gia", một người dùng mạng xã hội ở Myanmar kêu gọi.

Làn sóng biểu tình phản đối binh biến ở Myanmar nổ ra từ đầu tháng trước và chưa có dấu hiệu lắng xuống bất chấp con số thương vong trong các cuộc đụng độ giữa người biểu tình và lực lượng an ninh tăng cao. Theo Hiệp hội Hỗ trợ Tù nhân chính trị, đến nay ít nhất 510 người biểu tình đã thiệt mạng.

Người biểu tình Myanmar đã thực hiện "chiến thuật" bất tuân để gây sức ép với chính quyền quân sự. Tháng trước, hàng nghìn công chức trong các ngành nghề của Myanmar, trong đó có ngân hàng, y tế đã tham gia đình công.

Lực lượng an ninh đã sử dụng hơi cay, đạn cao su và cả đạn thật để trấn áp đám đông, dẫn đến hàng trăm người thiệt mạng. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm 27/3 bày tỏ sự "kinh hoàng" trước tình trạng này, trong khi đại sứ quán Mỹ tại Myanmar cũng đã lên án quân đội./.