Khám phá Sa Pa huyền bí

Nằm ở độ cao 1.600m so với mực nước biển, Sa Pa là một huyện vùng cao ở phía Bắc của tỉnh Lào Cai, được thiên nhiên ưu đãi ban tặng rất nhiều cảnh đẹp hoang sơ, hùng vĩ. Sa Pa cuốn hút bởi sự phát triển của lịch sử lâu đời và văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc vùng cao Tây Bắc như Mông, Tày, Giáy…

Thiên nhiên kỳ thú

Đặc sản của vùng đất kỳ thú này có thể nói là “sương mù”, sương giăng khắp nơi mỗi buổi sớm mai thức dậy, quyến luyến không muốn rời đi, quấn quít quanh nếp nhà, lùm cây, sà xuống phố, luồn vào từng khung cửa sổ. Cả thị trấn Sa Pa chìm trong làn mây bồng bềnh, huyền ảo, thoắt ẩn thoắt hiện, đẹp như một bức tranh trong truyện cổ tích. Khi sương mù tan nhường bước cho nắng mai cũng là lúc con người được sống trong hương sắc bốn mùa của đất trời bao la.

Vào mùa xuân, Sa Pa bạt ngàn rừng hoa đa dạng với nhiều loại như hoa đào, hoa mận, hướng dương... thi nhau khoe sắc trên khắp các triền đồi, lưng chừng dốc, thung lũng, sườn núi hay mọi con đường trên thị trấn đều tràn ngập sắc hoa. Tất cả tạo thành bức tranh đẹp nhiều màu sắc nhất mà bạn có thể thấy khi đi du lịch Sa Pa mùa xuân.

Hoa đào nở rộ khắp núi rừng, bản làng Sa Pa (Ảnh: H.Giang, Q.Liên)

Vào mùa hè khoảng tháng 5, hoa đỗ quyên nở rộ và mọc kín trên những ngọn núi ở Fansipan với kích cỡ và chủng loại đa dạng. Những cánh rừng hoa đỗ quyên vàng, đỏ, hồng, tím, trắng… làm nổi bật cả một vùng trời tại Sa Pa.

Đỗ quyên mọc trong núi đá tựa chốn thần tiên (Ảnh: Như Quỳnh)

Ấn tượng nhất mùa này ở Fansipan là những đồi hoa tím lịm lãng mạn rộng 15.000m² được trồng tại khu du lịch Sun World Fansipan Legend. Được biết, giống hoa này có tên gọi là Tiên thảo (hay Oải hương) được nhập khẩu từ nước ngoài về và được ươm trồng để phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của mảnh đất Sa Pa. Nhờ đó, cây cũng phát triển tốt, trổ hoa đều cho màu sắc nổi bật rực rỡ.

Vào độ thu về trên Sa Pa, từ khoảng cuối tháng 10 đến đầu tháng 11 những thay đổi về nhiệt độ khi thì se lạnh, khi thì nắng nhẹ đã khiến cho những bông hoa hồng nở rộ một màu phớt hồng dịu dàng, phủ khắp không gian làn hương thơm ngát níu chân du khách.


Hoa hồng Sa Pa đẹp nhất là vào tháng 10 đến tháng 3 năm sau. (Ảnh: Sun World)

Chính vào cái tiết trời lạnh lẽo của mùa đông tưởng chừng như chẳng còn chỗ cho loài hoa đẹp nào nữa thì Sa Pa lại được sưởi ấm bằng một màu nắng vàng ươm của hoa cải. Đứng nơi ven đường, chân núi, sườn đồi hay mỏm đá cao, hay trong những nếp nhà trình tường, những tấm thảm hoa cải vàng rực rỡ dập dờn lượn sóng theo làn gió hương thơm hăng hắc cay nồng tạo nên bức tranh lộng lẫy, tuyệt sắc. Trong không gian ấy lại khiến người ta bâng khuâng như lạc vào chốn thần tiên thơ mộng màu vàng sáng ấm áp như tỏa nắng, làm tan loãng cả màn sương xám ẩm mờ mịt, làm cho ngọn gió bấc cũng như ngập ngừng rẽ ngang khi chạm vào những vạt hoa cải ngút ngát tầm mắt.

Trải nghiệm tri thức dân gian nghệ thuật văn hóa vẽ sáp ong của người Mông

Để chuyến đi du lịch Sa Pa thêm phần hấp dẫn và trọn vẹn du khách đến các bản làng có người Mông sinh sống như Cát Cát, Lao Chải, Ta Van, Hầu Thào… để tận hưởng cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hòa nhập cuộc sống thường ngày của bà con, trải nghiệm vẽ sáp ong truyền thống của người Mông. In sáp ong được thực hiện theo hai cách. Cách thứ nhất để in sáp ong là việc sử dụng các khuôn được đúc sẵn theo các mẫu hoa văn truyền thống, sau đó nhúng vào sáp ong đã được đun nóng để dập lên vải trắng tạo thành những họa tiết trang trí độc đáo một cách dễ dàng. Cách thứ hai để in sáp ong người thợ phải tự tay vẽ lên sản phẩm vải truyền thống, việc này đòi hỏi tính khéo léo, tỷ mỉ với độ chính xác cao khi vẽ lên vải của mỗi người thợ.

Kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải lanh rồi ghép trên trang phục truyền thống của người Mông ở Sa Pa là một trong những kỹ thuật được sử dụng từ lâu đời. Hoa văn thổ cẩm sẽ được thêu hoặc vẽ sáp ong lên trên vải - đấy là những họa tiết cổ xưa gắn liền với văn hóa, phong tục tập quán hằng ngày của người Mông xa xưa. Người Mông gửi gắm qua các nét vẽ sáp ong những đặc sắc của thiên nhiên, cuộc sống thường ngày...

Những tác phẩm từ nghệ thuật vẽ bằng sáp ong của phụ nữ người Mông ở Sa Pa (Ảnh: TTVH Sa Pa)

Để tạo nên một bộ trang phục truyền thống hoàn chỉnh và đẹp mắt, người Mông phải trải qua rất nhiều công đoạn như: se lanh, dệt vải bằng khung cửi, vẽ sáp ong tạo hoa văn, nhuộm chàm, thêu chỉ màu tạo hoa văn nổi…Công đoạn nào cũng quan trọng, trong đó khâu vẽ sáp ong để tạo hoa văn là kỳ công và đòi hỏi nhiều kỹ năng thuần thục được đúc kết qua nhiều thế hệ. Ngoài ra công đoạn này cũng đòi hỏi óc sáng tạo và sự tinh tế để tạo ra những hoa văn đẹp mắt và liên kết với nhau. Ngày nay, khi ngày càng có nhiều du khách đến tham quan và lưu trú tại các bản làng. Phụ nữ người Mông đã truyền dạy những kỹ năng và kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải lanh cho du khách. Đây vừa là một hình thức quảng bá, giới thiệu nét đặc sắc về văn hóa trên trang phục truyền thống lại vừa là công việc giúp tang thêm nguồn thu nhập cho chính người dân trong bản.

Du khách muốn trải nghiệm một ngày làm nghệ nhân vẽ sáp ong trên vải thì hãy đặt ngay cho mình một tour du lịch Sa Pa - Lao Chải hoặc Sa Pa - Cát Cát và khi đến đó, du khách sẽ được các nghệ nhân giàu kinh nghiệm hướng dẫn ngay tại nhà. Chắc chắn bạn sẽ có những phút giây thú vị vì được tự tay tạo ra một tác phẩm độc đáo đem về như một món quà kỷ niệm thật ý nghĩa.

Đắm chìm vào cảnh sắc của thiên nhiên, lang thang trên các cung đường cảm xúc, hòa mình vào dòng chảy dân gian bất tận của Sa Pa là một trải nghiệm khó quên đối với du khách khi đến với vùng đất này./.

Bài: Thu Giang