Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN được kích hoạt, hàng hóa thông quan dễ dàng hơn

Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS) chính thức được đưa vào hoạt động sẽ giúp giảm bớt những thách thức thương mại nội khối, đồng thời cho phép các doanh nghiệp hưởng đầy đủ lợi ích từ Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC).

Chiều ngày 30/11, dưới hình thức trực tuyến, hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS) đã chính thức được đưa vào sử dụng. Hệ thống ACTS sẽ giúp giảm bớt những thách thức thương mại nội khối, đồng thời cho phép các doanh nghiệp hưởng đầy đủ lợi ích từ Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) cũng như giao dịch hàng hóa tự do trong khu vực. ACTS được thông qua với sự có mặt của 6 nước ASEAN: Việt Nam, Campuchia, Lào, Malaysia, Singapore và Thái Lan.

Tổng Thư ký ASEAN Lim Jock Hoi phát biểu tại buổi lễ kích hoạt hệ thống.

Phát biểu tại buổi lễ kích hoạt, Tổng Thư ký ASEAN, ông Lim Jock Hoi đánh giá, việc triển khai Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa thông suốt trong khu vực. Ông Lim Jock Hoi tin tưởng, ACTS sẽ giúp tăng cường mạng lưới thương mại và sản xuất của ASEAN, xây dựng một thị trường thống nhất cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đồng thời, vị Tổng thư ký nhấn mạnh ACTS sẽ hỗ trợ khôi phục kinh tế nội khối sau đại dịch COVID-19, góp phần cải thiện quá trình vận chuyển vật tư y tế, vắc xin và các thiết bị bảo hộ cá nhân giữa các quốc gia ASEAN. 

Về phần mình, Tổng Giám đốc Cơ quan Hợp tác và Phát triển quốc tế (thuộc Ủy ban châu Âu) Koean Doens nhận định, Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN là minh chứng cho mối quan hệ đối tác mạnh mẽ, năng động và lâu dài giữa các thành viên ASEAN và EU. Ông cũng nêu rõ, EU tự hào đã đồng hành cùng ASEAN để biến Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN thành hiện thực.

Khi sử dụng Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, doanh nghiệp chỉ cần lập một tờ khai quá cảnh hải quan là có thể vận chuyển hàng hóa giữa các quốc gia trong khối ASEAN, thậm chí không cần thay đổi phương tiện tại mỗi cửa khẩu. 

Đại diện các nước ASEAN và EU chia sẻ thông tin về Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN.

Các thỏa thuận đặc biệt có liên quan cũng sẽ cho phép các doanh nghiệp có uy tín bố trí hàng hóa tại các cơ sở của mình tại quốc gia đi và giao hàng hóa đến chính cơ sở của mình tại quốc gia đến.

Quá trình thông quan cũng được rút ngắn, qua đó đẩy nhanh quá trình vận chuyển, giảm lãng phí thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa thương mại trong khu vực, đảm bảo lợi ích cho các nhà sản xuất và người tiêu dùng trong toàn khu vực nội khối ASEAN.

Sau một thời gian triển khai các hoạt động thí điểm Hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN tại Campuchia, Lào, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, hiện tại, hệ thống đã chính thức được đưa vào sử dụng. Hoạt động giao thương thành công đầu tiên của ACTS diễn ra vào ngày 23 - 24/10 thông qua một chuyến xe tải đi từ Singapore qua Malaysia đến Thái Lan. Hệ thống sẽ sớm được triển khai tại Myanmar và có thể sẽ được mở rộng sang Brunei, Indonesia và Philippine tùy theo nhu cầu kinh doanh. Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN sẽ được vận hành bởi Đội quản lý Trung tâm thường trực có trụ sở tại Ban Thư ký ASEAN (Indonesia).

ACTS khi áp dụng tại Việt Nam

Tháng 4/2020, Chính phủ ban hành Nghị định 46/2020/NĐ-CP quy định thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN. 

Nghị định này quy định về thủ tục, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN (ACTS); chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp thực hiện hoạt động quá cảnh hàng hóa thông qua Hệ thống ACTS; bảo lãnh, đặt cọc và thu hồi nợ thuế hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS.

Cụ thể, hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS xuất phát từ Việt Nam, quá cảnh qua các nước thành viên ASEAN khác phải tuân thủ chính sách quản lý đối với hàng hóa quá cảnh của nước quá cảnh. 

Hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS qua các nước thành viên ASEAN khác và nhập khẩu vào Việt Nam phải tuân thủ chính sách quản lý đối với hàng hóa quá cảnh của các nước thành viên khác và chính sách quản lý đối với hàng hóa nhập khẩu của pháp luật có liên quan của Việt Nam.

Hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS qua Việt Nam phải tuân thủ chính sách quản lý đối với hàng hóa quá cảnh theo quy định của pháp luật có liên quan.

Chi cục trưởng Chi cục hải quan căn cứ kết quả phân luồng của Hệ thống ACTS và các thông tin liên quan đến hàng hóa quá cảnh (nếu có) để quyết định kiểm tra hồ sơ hải quan và/hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa.

Việc kiểm tra thực tế hàng hóa được thực hiện bằng máy móc, thiết bị kỹ thuật, trường hợp Chi cục hải quan chưa được trang bị máy móc, thiết bị kỹ thuật hoặc việc kiểm tra bằng máy móc, thiết bị kỹ thuật chưa đủ cơ sở xác định được thực tế hàng hóa hoặc hàng hóa có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì công chức hải quan trực tiếp thực hiện kiểm tra thực tế.

Việc thu phí, lệ phí tại Việt Nam đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS thực hiện theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí. Hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS qua lãnh thổ Việt Nam chuyển tiêu thụ nội địa tại Việt Nam thì thực hiện thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa theo quy định hiện hành của pháp luật về hải quan. 

Thời hạn thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS thực hiện theo quy định tại Điều 23 Luật Hải quan.

Nghị định cũng quy định cụ thể địa điểm thực hiện thủ tục hải quan. Hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống ACTS chỉ được đưa từ Việt Nam đến các nước thành viên ASEAN hoặc đưa từ các nước thành viên ASEAN vào Việt Nam qua các cửa khẩu quốc tế: Cầu Treo (Hà Tĩnh), Lao Bảo (Quảng Trị), Mộc Bài (Tây Ninh).

Minh Huy