COVID-19, rác thải y tế: Gọng kìm đe dọa cuộc sống người dân ven sông Indonesia

Ngoài COVID-19, người dân dọc sông Cisadane, Indonesia còn phải đối mặt với dòng rác thải y tế với kim tiêm, khẩu trang và những bộ đồ bảo hộ.

Đó là mối “đe dọa kép” đối với những người dân đang phải phụ thuộc vào dòng sông Cisadane dài 138 km để tắm rửa và giặt giũ, khi bên cạnh rác thải, Indonesia cũng đang phải vật lộn kiềm chế dịch bệnh COVID-19.

Ngoài COVID-19, người dân dọc sông Cisadane, Indonesia còn phải đối mặt với dòng rác thải y tế. Ảnh minh họa: Reuters.

“Hy vọng sẽ không có gì xảy ra”

Trong khi dịch bệnh lan truyền, rác thải y tế ở bãi rác Cipeucang, Tangerang ngày càng chất đống. Tháng 5, những bức tường bao quanh bãi rác này sạt lở, hàng tấn rác đổ thẳng xuống sông Cisadane.

Cô Eka Purwanti, 36 tuổi, cư dân địa phương cho biết:“Nói thật, tôi vẫn lo lắng, nhưng tôi phải giặt giũ ở đây”. Trong khi mẹ giặt đồ, các con của cô chơi đùa bên bờ sông. “Tôi chỉ biết hy vọng sẽ không có gì xảy ra, dù tôi biết đó (COVID-19) là một căn bệnh chết người.”

Dịch bệnh khiến lượng rác thải y tế tăng cao là tình trạng mà Indonesia và nhiều nước khác trong khu vực và thế giới phải đối mặt, từ Tây Ban Nha đến Thái Lan và Ấn Độ. Trong những tháng kể từ khi bãi rác Cipeucang gặp sự cố, ông Ade Yunus, người sáng lập tổ chức Bờ sông rác Cisadane, đã phải cùng tổ chức làm việc để dọn dẹp làm sạch sông.

Rác thải y tế bên bờ sông Indonesia. Ảnh: Reuters.

Bộ Y tế Indonesia thừa nhận vấn đề. Bộ cho biết có khoảng 1.480 tấn rác thải y tế từ dịch COVID-19 trên khắp cả nước từ tháng 3 đến tháng 6, và nước này thiếu các cơ sở xử lý. Nhưng bộ cũng cho biết họ đang tìm giải pháp cho vấn đề này.

Ông Imran Agus Nurali, quan chức bộ cho biết:“Chúng tôi vừa thông qua một điều luật mới bao gồm các hướng dẫn liên quan đến xử lý rác thải y tế tại các cơ sở y tế”.

Theo Straits Times, phần lớn các cơ sở y tế ở Indonesia, bao gồm bệnh viện, chủ yếu dựa vào đơn vị thứ 3 để xử lý rác thải. Các chuyên gia lo ngại rác thải y tế có thể lan truyền dịch bệnh, đặc biệt đối với cộng đồng người dân ở bờ sông.

Bác sĩ Mahesa Paranadipa Maikel, chuyên gia dịch tễ từ tổ chức Indonesian Law Health Society nói:“Nếu những rác thải y tế này lan rộng vào khu vực dân cư gần sông thì nguồn nước họ sử dụng có thể bị ô nhiễm. Điều đó có thể làm lây lan COVID-19."

Đối với người dân bên bờ bông, nguy cơ này hiện rõ ngay trước mặt. “Tôi lo bọn trẻ sẽ mắc COVID-19 khi chúng bơi ở đây. Vì thế, tôi đã cấm con tôi bơi dưới sông”, Astri Dewiyani, một người dân địa phương nói.

Ô nhiễm từ clo và lò đốt

Khẩu trang phẫu thuật, găng tay, tấm che mặt và túi đựng chất lỏng cũng được tìm thấy rải rác trong rác sinh hoạt hàng ngày tại hai bãi rác ở Bekasi, ngoại ô Jakarta, làm dấy lên lo ngại những người nhặt rác và cư dân gần đó có thể nhiễm virus SARS-CoV-2.

Trong khi đó, rác thải y tế chiếm 16% tổng số rác trôi nổi ở các cửa sông Cilincing và Marunda ở vịnh Jakarta vào tháng 3 và tháng 4 năm nay. Một thành phần chính trong chất khử trùng - clo - cũng đang gây ra mối đe dọa ô nhiễm đối với cửa sông Brantas ở thành phố lớn thứ hai của Indonesia, Surabaya.

Rác sinh hoạt hàng ngày tại hai bãi rác ở Bekasi, ngoại ô Jakarta. Ảnh: Liên hiệp rác thải quốc gia Indonesia.

Bên cạnh đó, theo Tiến sĩ Lina Tri Mugi Astuti, Tổng thư ký của Hiệp hội các nhà khoa học môi trường Indonesia (IESA), lượng rác thải y tế, bao gồm trang bị bảo hộ, ống tiêm và đường truyền tĩnh mạch đã tăng 70% so với trước đại dịch, lên 23 tấn mỗi ngày trong thời gian từ tháng 3 đến tháng 5 tại các bệnh viện điều trị bệnh nhân COVID-19.

Tiến sĩ Lina cho biết các bệnh viện nên sử dụng lò đốt để đốt chất thải y tế. Tuy nhiên, việc sử dụng các lò đốt đã gây ra những lo ngại khác cho những người dân sống gần các cơ sở này.

Cô Sutamah, một cư dân làng Lakardowo ở Mojokerto, Đông Java, nơi có lò đốt rác thải y tế, cho biết việc đốt cháy rác gia tăng trong thời gian đại dịch là một vấn đề khác đáng lo ngại.

"Lò đốt bây giờ đốt nhiều rác thải y tế hơn trước. Nó phun ra khói đen đặc và mùi hắc", người phụ nữ 43 tuổi nói. Cô cho biết nhiều cư dân trong làng đã bị các vấn đề về hô hấp và da.

Những sự cố này là bằng chứng đáng lo ngại cho thấy quốc gia đông dân thứ tư thế giới đang phải vật lộn để quản lý lượng rác thải y tế ngày càng gia tăng do cuộc chiến chống lại COVID-19. Căn bệnh đã lây nhiễm cho hơn 83.000 người và làm chết gần 4.000 người ở Indonesia.

Phương Anh - VTC News